جزایر لانگرهانس
جزایر لانگرهانس سلولهایی درون لوزالمعده هستند که هورمونهای گلوکاگون، انسولین وسوماتواستاتین را از سلولهای آلفا، بتا و دلتای خود ترشح میکنند.این سلولها در سال 1869 توسط کالبدشناس، آسیب شناس آلمانی پاول لانگرهانس کشف شدند. جزایر لانگرهانس ۱ تا ۲ درصد از از حجم لوزالمعده را گرفتهاند. حدود یک میلیون از این جزایر در بدن فرد بالغ وجود دارد. سلولهای جزیرهای هورمونهای پلی پپتید پانکراسی را نیز ترشح میکند.
انواع سلول ها
1.سلولهای آلفا (تولید کننده گلوکاگون، ۱۵ تا ۲۰ درصد کل سلولها)
2.سلولهای بتا (تولید کننده انسولین و آمیلین، ۶۵ تا ۸۰ درصد کل سلولها)
1:گلوکاگون ( Glucagon) : هورمونی است که هنگام افت غلظت گلوگز در خون از سلولهای آلفای جزایرلانگرهانس لوزالمعده(پانکراس) ترشح میشود. عملکرد گلوکاگون برعکس انسولین موجب افزایش قند خون میشود. گلوکاگون یک پلیپپتید بزرگ میباشد. وزن مولکولی آن ۳۴۸۵ و وطول رشته آن ۲۹ اسید آمینه میباشد.
سلولهای آلفا یا A : که حدود 20 درصد سلولهای جزایر لانگرهانس را تشکیل میدهند و گلوکاگون ترشح می کنند.
2:اَنسولین : یکی از هورمونهایی است که تأثیرات مختلفی در متابولیسم و دیگر اعمال بدن میگذارد.
انسولین با اثر به سلولهای کبد باعث میشود این سلولها با گرفتن قند از خون و ذخیرهٔ آن به صورت گلیکوژن، قند خون را کاهش دهند و با تجمع گلیکوژن در سلولهای ماهیچهای به عنوان یک منبع سوخت انرژی را افزایش دهد. همچنین با اثر به بافتهای چربی، استفاده از چربی به عنوان منبع سوخت را متوقف میکند.
سلولهای بتا(β-cells) : نوعی از سلولها هستند که در لوزالمعده قرار دارند. این سلولها در مناطقی به نام جزایر لانگرهانس حضور دارند و بین ۶۵ تا۸۰٪ این ناحیه را تشکیل میدهند. وظیفه اصلی این سلولها ترشح انسولین است.